منصور بن محمد ابن الياس الشيرازي

6

تشريح الأبدان ( فارسي )

تشريح در بسيارى از مدارس علمى عملا تدريس مىشد « 1 » . منصور بن محمّد بن احمد بن يوسف بن الياس شيرازى و خاندان او اين طبيب دانشمند ، نوادهء مولانا جلال الدّين احمد بن يوسف بن الياس و يكى از نتيجه‌هاى برادر نجم الدّين محمود الياس طبيب و فقيه معروف شيراز است . بنابراين در خانواده‌اى سرشناس ، كه اطّباى برجسته‌اى از آن برخاسته‌اند ، به دنيا آمد و خود نيز در علوم متداول عصر ، خاصّه در علم طبّ سرشناس و مشهور بوده است . وى معاصر خواجه حافظ شيرازى و نيز حاجى زين العطّار ، پزشك مخصوص شاه شجاع و نگارندهء اختيارات بديعى ، بوده است . تولّد منصور بنا به قراين حدود نيمهء نخست سدهء هشتم هجرى و يحتمل قبل از سال 750 هجرى ، بين سالهاى 720 تا 740 هجرى بوده است . زيراكه در موقع تأليف كفايهء مجاهديّه كه به نام مجاهد السّلطنه زين العابدين شاه شجاع مبارز الدّين محمّد از خاندان مظفريان ، در حدود سال‌هاى 786 هجرى تا 789 هجرى نگاشته ، و بعيد نيست كه وى پزشك مخصوص مجاهد الدّين بوده باشد ، حدودا چهل ساله بوده است . محمّد تقى مير اشاره كرده كه شاه شجاع ميان سال‌هاى 786 - 793 هجرى بر فارس حكومت داشته ، و بعيد نيست كه منصور اين كتاب را در فاصلهء اين هفت

--> ( 1 ) . در اين‌باره مىتوان به كتاب پرارزش طب در دورهء صفويّه تأليف مرحوم دكتر سيريل الگود ، ترجمهء محسن جاويدان مراجعه نمود .